چرا همیشه سرگیجه دارم؟ علل و درمان آن

• چرا همیشه سرگیجه دارم؟
• آیا دچار شدن به سرگیجه خطرناک است؟
• چه بیماری‌هایی به سرگیجه مرتبط هستند؟ 
• سرگیجه چه علائمی دارد؟ 
• انواع سرگیجه علت و درمان آن؟
• سرگیجه عصبی چیست؟
• آیا استرس باعث سرگیجه می شود؟
• میگرن باعث سرگیجه می شود؟
• دلايل گیجی و احساس افتادن چيست؟
• سرگیجه مداوم یا احساس گیجی دائمی چیست؟

چرا همیشه سرگیجه دارم؟ سرگیجه ممکن است به خاطر خستگی زیاد، کاهش قندخون و آب بدن اتفاق بیفتد. اما اگر سرگیجه، مداوم و همیشگی باشد، میتواند نشانگر اختلالات گوش داخلی، منییر، لابیرنتیت، میگرن،مشکلات گردن،مشکلات قلبی عروقی، اضطراب و استرس یا حتی تومور باشد! پس در برخی از مواقع علت سرگیجه و سنگینی سر وجود یک بیماری است که اگر زود اقدام کنید، می‌توان آن را به موقع درمان کرد.

سرگیجه و کمبود آب بدن

یک علت سرگیجه ناگهانی می‌تواند به خاطر از دست رفتن آب بدن اتفاق بیفتد! بدن یک فرد بزرگسال روزانه به 7 تا 8 لیوان آب نیاز دارد؛ البته مقداری از این نیاز از طریق مصرف نوشیدنی‌هایی مثل چای، قهوه و آبمیوه و یا مصرف میوه و غذا تأمین می‌شود. یکی از راه‌های تشخیص کم‌آب بودن بدن و ارتباط آن با سرگیجه، توجه به رنگ ادرار است. زمانی که رنگ ادرار زرد باشد از کم‌آبی بدن خبر می‌دهد و می‌تواند علت سرگیجه در زنان و مردان باشد. در چنین مواقعی بهتر است از خوردن نوشیدنی‌های حاوی کافئین خودداری کنید و مستقیما آب بنوشید.

ابتلا به بیماری منییر

منییر(menieres) یک بیماری گوش داخلی است که در آن حجم مایعات گوش داخلی به طور غیرطبیعی افزایش می‌یابد؛ در بسیاری از مواقع تنها یک گوش دچار بیماری منییر می‌شود. مهم‌ترین عامل جمع شدن مایعات در گوش داخلی، تخلیه نامناسب مایعات به دلیل ناهنجاری آناتومیک، عفونت‌های ویروسی، آلرژی، ضربه به سر و میگرن است. این بیماری می‌تواند انجام فعالیت‌های روزانه را مختل کند و باعث بروز سرگیجه، کم شنوایی، وزوز یا احساس پری گوش شود.

سرگیجه‌های منییر از 20 دقیقه تا چند ساعت (گاهی چند روز) طول می‌کشد. به طوری که قادر به انجام فعالیت‌های روزمره نیستید. تعریق شدید که ممکن است چند روز طول بکشد، همراه با تهوع و استفراغ از دیگر علائم ابتلا به این بیماری است.

اگر فکر می‌کنید دلیل سرگیجه‌های شما بیماری منییر است، باید سایر علائم آن را هم در نظر بگیرید.

علائم نیاز به تعویض مفصل لگن: علائم، علل و درمان

 علائم بیماری منییر:

سرگیجه‌های مکرر و ناگهانی؛ سرگیجه‌های منییر به صورت چرخشی است. این سرگیجه که خودبخود شروع و به طور ناگهانی متوقف می‌شوند. این سرگیجه‌ها معمولا 20 دقیقه تا چند ساعت طول می‌کشند. این سرگیجه‌ها اغلب با حالت تهوع شدید همراه می‌شوند.

از دست دادن شنوایی؛ یکی دیگر از علائم بیماری منییر از دست دادن شنوایی یا کاهش شنوایی است. این علامت بخصوص در اوایل ابتلا به بیماری شایع می‌شود.
احساس وزوز گوش؛ سرگیجه‌های منییر با وزوز گوش همراه می‌شود. صدای وزوز گوش درست مثل شنیدن یک سوت دائمی است که در گوش آن را احساس می‌کنید.

برای تشخیص اینکه آیا سرگیجه‌های شما به بیماری منییر مربوط می‌شود، باید به حالت آن هم توجه کنید؛ سرگیجه‌ها در این بیماری فقط از یک قسمت سر شروع شده و بعد از مدتی کاملا ناپدید می‌شوند. بعد از مدتی، سرگیجه در ناحیه دیگری شروع می‌شود. با توجه به اینکه بیماری عفونی منییر ممکن است مشکلات زیادی را ایجاد کند، باید به یک متخصص گوش و شنوایی مراجعه کنید.

افزایش شدید قندخون هم می‌تواند یکی از دلایل سرگیجه باشد؛ این حالت که به آن هایپرگلایسمی نیز گفته می‌شود، مانع از ترشح انسولین کافی برای استفاده سلول‌ها می‌شود. سطح بالای گلوکز باعث افت آب و از دست رفتن تعادل بدن می‌شود.

بنابراین طبق دستورات پزشک بیماران دیابتی باید تحت مراقبت قرار بگیرند و از مصرف خودسرانه و بدون تجویز دارو خودداری کنند. همچنین باید داروها در ساعت مشخص مصرف شوند. در افراد سالم و غیردیابتی هم گاهی نخوردن غذا باعث بروز سرگیجه می‌شود. البته این سرگیجه با سردرد هم همراه است که نشانه‌ای از افت قندخون است.

افت فشارخون هم یکی دیگر از علت های سرگیجه های مداوم است، که باعث بروز احساس سبکی در ناحیه سر می‌شود؛ در مواقعی که میزان افت فشارخون بیش از حد است، غش و ضعف بدن را هم به دنبال دارد. در بیشتر مواقع افت فشارخون به دلیل مصرف غذاهای ترش و کاهش سدیم بدن اتفاق می‌افتد. ایستادن و یا نشستن بیش از حد در بروز سرگیجه مؤثر هستند.

ابتلا فرد به بیماری‌های قلبی

یکی دیگر از علت‌‌های سرگیجه و بی حالی ابتلا به بیماری‌های قلبی است. زمانی که قلب در پمپاژ خون ضعیف عمل می‌کند، خون کافی به مغز نمی‌رسد. در چنین مواردی فرد احساس ضعف و بی‌حالی دارد. در بیماران قلبی ضربان قلب غیرطبیعی، تند و یا خیلی سریع اتفاق می‌افتد. در چنین مواقعی جریان خون توسط دریچه باریکی مسدود می‌شود. این وضعیت جسمی سرگیجه و سنکوپ را به دنبال دارد.

سرگیجه یکی از علائم بسیار شایع نارسایی قلبی است و ممکن است به دلیل افت سریع فشارخون بروز کند. حرکت ناگهانی برای بلند شدن هم مانع از رسیدن خون کافی به مغز می‌شود. در چنین مواقعی حتی برای افراد سالم هم سرگیجه ناگهانی اما موقت اتفاق می‌افتد.

سرگیجه دوران بارداری

در اکثر مواقع اصلی‌ترین علت سرگیجه در زنان، بارداری است! افزایش هورمون‌هایی که باعث گشاد شدن رگ‌های خونی می‌شوند، جریان خون را در به سمت جنین افزایش می‌دهند؛ در نتیجه فشارخون در مادر کاهش می‌یابد. در مادرانی که به کم خونی یا رگ‌های واریسی مبتلا هستند، میزان سرگیجه شدیدتر می‌شود. یکی دیگر از علت‌های بروز سرگیجه مداوم در دوران بارداری پایین آمدن قندخون و تغییر متابولیسم بدن است؛ این مشکل بیشتر در سه ماهه اول بارداری خود را نشان می‌دهد.

کمبود ویتامین B12 در بدن

شاید بتوان گفت مهم ترین علت سرگیجه در زنان و مردان که در اکثر مواقع به صورت ناگهانی رخ می دهد، کمبود ویتامین B12 عنوان شده که به راحتی قابل تشخیص و درمان است. کمبود این ویتامین منجر به بروز مشکلات عصبی از جمله کاهش فشارخون و از بین رفتن تعادل بدن می‌شود. زمانی که نشسته‌اید و به یکباره از جای خود بلند می‌شوید، احساس سرگیجه شدید دارید و چشم‌ها سیاهی می‌رود. در بیشتر مواقع درمان این بیماری با تجویز مکمل‌های حاوی B12 قابل درمان است. البته باید کمبود و میزان کمبود آن در بدن مشخص شود تا پزشک بتواند نوع دارو را تجویز کند.

ابتلا به بیماری میگرن

آیا میدانستید یکی از علت های سرگیجه های مداوم، بیماری میگرن است! البته زمانی که سرگیجه دورانی همراه با سردرد شدید باشد، می‌توان گفت که علت اصلی سرگیجه همان بیماری میگرن است. تقریبا در 50% از کسانی که به این بیماری مبتلا هستند، از وجود بیماری خود اطلاعی ندارند. در بسیاری از موارد هم سردردها سینوسی هستند و ارتباطی با میگرن ندارند. سرگیجه‌های میگرنی اغلب با سردرد یک سمت سر، افزایش ضربان قلب، حالت تهوع و استفراغ همراه است. سبکی سر علامت رایج سرگیجه‌های میگرنی است.

بهترین دکتر ارتوپد تفاوت بین یک متخصص ارتوپد و یک جراح ارتوپد

 

وجود بیماری کم خونی

شایع ترین علت سرگیجه در زنان و مردان، وجود بیماری کم‌خونی است؛ این بیماری در بسیاری از مواقع حاد نیست اما همچنان با سرگیجه موقت خود را نشان می‌دهد! در مواقعی که فرد به سرگیجه‌های مداوم مبتلا می‌شود، نشانه کم‌خونی مزمن است. کمبود آهن، جذب نشدن آهن (به دلیل کمبود اسید فولیک و ویتامین C) و مواد مغذی در بدن باعث کم خونی می‌شود.

وقتی میزان آهن و مواد مغذی کم می‌شود، گلبول‌های قرمز حاوی هموگلوبین هم کاهش می‌یابند! هموگلوبین مسئولیت حمل و رساندن اکسیژن به سایر اعضا و بافت‌های بدن را بر عهده دارد؛ مسلم است که با کاهش اکسیژن به مغز، فرد دچار سرگیجه می‌شود. پزشکان برای تشخیص این بیماری آزمایش خون را تجویز می‌کنند؛ مصرف مکمل‌های دارویی و در پیش گرفتن رژیم غذایی به درمان سرگیجه ناشی از بیماری کم‌خونی کمک می‌کند.

تحریک مغناطیسی مغز و بروز سرگیجه

برخی از روش‌های درمانی هم ممکن است به بروز سرگیجه منجر شود؛ در روش تحریک مغناطیسی مغز(TMS) که برای درمان افراد مبتلا به بیماری‌های روانی و افسردگی استفاده می‌شود، الکترودهایی بر روی سر بیمار نصب می‌شود! در این روش درمانگر با ایجاد میدان مغناطیسی و اعمال آن از روی پوست سر اقدام به کنترل مغز و درمان اختلالات روانی می‌کند. تحریک مغز می‌تواند باعث بروز سرگیجه‌های موقت شود.

مشکلات مغزی و سیستم عصبی مرکزی

برخی از شرایطی که سیستم عصبی مرکزی را تحت تأثیر قرار می‌دهند و می‌توانند باعث سرگیجه شوند، عبارتند از:

• میگرن وستیبولار؛ در برخی افراد میگرن می‌تواند منجر به سرگیجه و عدم تعادل شود، حتی اگر فرد سردرد نداشته باشد.
• سکته مغزی؛ کاهش جریان خون به مغز می‌تواند سرگیجه ایجاد کند! این نوع سرگیجه معمولاً با علائم دیگری مانند ضعف در یک طرف بدن یا مشکلات بینایی همراه است.
• تومورهای مغزی؛ در موارد نادر، تومورهای مغزی می‌توانند روی بخش‌هایی از مغز که مسئول تعادل هستند فشار وارد کرده و باعث سرگیجه شوند.

ابتلا به بیماری پارکینسون

پارکینسون(Parkinson) هم یک علت سرگیجه و سنگینی سر شناخته شده است؛ علامت اصلی این بیماری که اغلب در افراد مسن خود را نشان می‌دهد، سرگیجه‌های مداوم است. پارکینسون یک اختلال سیستم عصبی است که بر روی حرکات اعضا بدن تاثیر می‌گذارد. این بیماری ابتدا با لرزش در یک دست شروع می‌شود و سپس خشکی و کند شدن هر دو دست و پاها را به دنبال دارد. البته سرگیجه به تنهایی نمی‌تواند علامت ابتلا به پارکینسون باشد؛ بلکه این بیماری علامت‌های دیگری همچون تغییر قدرت تکلم، از دست دادن قدرت حرکت بدن و سفت شدن عضلات را به همراه دارد. در صورت وجود همه این علائم و سرگیجه‌های مداوم، باید به پزشک مراجعه کنید.

ابتلا به بیماری آکوستیک نوروما

علت سرگیجه در زنان و مردان و بی حالی آنها، ممکن است نشان دهنده یک عارضه خاص به نام بیماری آکوستیک نوروما(acoustic neuroma) باشد؛ این بیماری یک تومور خوش خیم است که در قسمت عصب دهلیزی (محل اتصال گوش داخلی به مغز) ایجاد می‌شود. این تومور به آهستگی رشد می‌کند و می‌تواند آنقدر بزرگ شود که به مغز فشار آورد. این بیماری اغلب در دهه 40 تا 60 زندگی بروز می‌کند و اگر شدید شود بی‌حسی و فلج شدن صورت را به دنبال دارد. بیماری آکوستیک نوروما به مرور زمان قدرت شنوایی را از بین می‌برد و باعث وزوز گوش(tinnitus) در یک سمت می‌شود؛ سرگیجه و برهم خوردن تعادل بدن از علائم دیگر این بیماری است.

اگر برخی اوقات یا همیشه دچار سرگیجه می‌شوید بهتر است در صورت مشاهده علائم زیر، این عارضه را جدی‌تر بگیرید:

• سرگیجه با ضعف و ناهماهنگی شدید عضلات و نشانه‌های عصبی همراه باشد.
•  سرگیجه همراه با کم شنوایی یا ناشنوایی باشد.
•  سرگیجه‌های ناگهانی بدون علت و موقعیت خاص

نکته مهم:درصورت بروز سرگیجه‌های غیرعادی بهتر است سریعا به یک پزشک متخصص مراجعه کنید. با توجه به اینکه تشخیص علت سرگیجه در زنان و مردان و تسریع روند درمان از اهمیت بالایی برخوردار است لازم است به یک پزشک متخصص مراجعه کنید. مراجعه به هر پزشکی نمی‌تواند باعث حل مشکل شما شود چرا که این موضوع تخصصی است و بهتر است برای تشخیص و شروع روند درمانتان به یک پزشک یا مرکز متخصص و باتجربه در این حوزه مراجعه کنید تا از بروز عوارض جدی در آینده جلوگیری شود. بهتر است بدانید این عارضه ممکن است به علت تومور مغزی یا آسیب مغزی در فرد ایجاد شده باشد برای همین درمان سریع آن از اهمیت بسیاری برخوردار است.

علايم سرگیجه:

• احساس نامتعادل بودن
• چرخیدن اشیا
• کج شدن سر
• احساس چرخش مدام

مهم‌ترین دلایل داشتن سرگیجه:

• تومور مغزی
• سکته مغزی
• میگرن
• تشنج
• مصرف داروهای خاص
• بیماری عروق خونی
• آریتمی قلبی
• سندرم خستگی مزمن
• التهاب گوش داخلی
• مشکلات گردن

 

 

نکته:فردی که مدام دچار سرگیجه می‌شود بهتر است اگر الکل مصرف می کند آن را قطع کند.وقتی می‌خواهید از حالت خوابیده به نشسته برگردید این کار را به آرامی انجام دهید.بیشتر آب بنوشید.

 

نکته:اگر علت سرگیجه ناگهانی و موقت، کم‌آبی، کاهش قند خون، خستگی و بارداری باشد که جای نگرانی نیست! اما زمانی که این وضعیت مداوم و آزاردهنده می‌شود، مراجعه به پزشک ضرورت دارد؛ به طور کلی اگر سرگیجه با علائم دیگری از جمله احساس درد قفسه سینه، تنگی نفس و یا تپش قلب همراه شود، نباید آن را نادیده بگیرید.همچنین از دست دادن قدرت تکلم، احساس ضعف بازو یا پا و یا ایجاد مشکل در گفتار یا درک گفتار می‌تواند از ابتلا به یک بیماری خبر دهد! همچنین زمانی که دچار سرگیجه‌های ناگهانی شدید کوتاه یا طولانی، سرگیجه‌های و صبحگاهی سرگیجه‌های وضعیتی حمله‌ای خوش خیم می‌شوید، حتما باید به پزشک مراجعه کنید.

شنوایی شناسان می‌توانند آزمایش‌های مختلفی را برای ارزیابی بخش‌های مختلف سیستم تعادل دهلیزی انجام دهند؛ تیم شنوایی شناسی و پزشکان گوش،حلق و بینی با توجه به علائم و سابقه پزشکی شما تشخیص می‌دهند که کدام آزمایش مناسب است. از این رو در ادامه به بررسی برخی از تست‌های سرگیجه و تعادل می‌پردازیم.

دیسک گردن و سردرد و سرگیجه:

دیسک گردن و سردرد و سرگیجه ناشی از آن از جمله مواردی هستند که ممکن است افراد به دلایل مختلف با آن‌ها درگیر شوند. دیسک گردن یکی از مواردی است که می‌تواند باعث سردرد و سرگیجه شود،‌ که به عنوان سردرد و سرگیجه سرویکوژنیک شناخته می‌شوند.

ستون فقرات از ۲۴ مهره یا استخوان ساخته شده است. ستون فقرات گردنی از هفت مهره نزدیک به جمجمه شما تشکیل شده است. علاوه بر این، برخی از اعصاب از کل نخاع شما عبور می‌کنند. این اعصاب پیام‌هایی را بین مغز و بدن شما حمل می‌کنند.

ستون فقرات گردنی حاوی ۵۰ درصد از تمام اعصاب مربوط به عملکرد درونی بدن است. عضلات اطراف ستون فقرات گردنی نیز برای حرکت و ارتباط بین بدن و مغز شما ضروری هستند.

دیسک گردن و سردرد

سردرد سرویکوژنیک شکلی از درد ارجاعی است، به این معنی که سردرد نتیجه مشکل در گردن یا ستون فقرات گردنی است. مهره‌های ستون فقرات گردنی در اثر تصادف، ضربه، افزایش سن و موارد دیگر ممکن است به مرور زمان تحلیل رفته و باعث فشرده شدن دیسک‌ها شود. در نتیجه اعصاب ستون فقرات گردنی که تحت فشار قرار گرفته‌اند باعث سردرد گردنی شوند.

علت سردردهای ناشی از دیسک گردن:

هر نوع بیماری گردن می‌تواند منجر به این نوع سردردها شود، از جمله: بیماری آرتروز ستون فقرات گردنی، افتادگی دیسک در گردن یا آسیب شلاق.

سقوط بد، آسیب ورزشی یا ضربه نیز از عوامل شایع سردردهای ناشی از دیسک گردن هستند. حتی وضعیت نامناسب ناشی از نشستن طولانی مدت پشت میز با چانه به سمت جلو یا خوابیدن در وضعیت نامناسب می‌تواند باعث ایجاد یکی از این سردردهای دردناک شود.

علائم سردرد ناشی از دیسک گردن:

سردردهای سرویکوژنیک معمولاً باعث درد در پشت سر می‌شوند. این درد ممکن است به بالای جمجمه و گاهی به پیشانی یا شقیقه گسترش یابد. همچنین ممکن است با درد یا ناراحتی در پشت چشم همراه باشد.

علائم دیگر دیسک گردن و سردردهای ناشی از آن عبارتند از:

• از پشت سر به سمت جلو منتشر می‌شود.
• در یک طرف سر ایجاد می‌شود
• یک درد مبهم همراه با درد که ممکن است به مرور زمان افزایش یابد.
• درد یا سفتی در گردن و محدوده حرکتی گردن را به همراه دارد.
• همچنین افزایش درد در هنگام سرفه یا عطسه، احساس درد در یک طرف صورت، پشت یک چشم، شانه یا حالت تهوع، تمرکز ضعیف و تحریک پذیری می‌تواند از علائم دیگر سردرد ناشی از دیسک گردن باشد.

دیسک گردن و سرگیجه:

بسیاری از افراد به طور همزمان سردرد و سرگیجه را تجربه می‌کنند. سرگیجه سرویکوژنیک به طور کلی می‌تواند نشان از یک مشکل مهم در ستون فقرات گردنی باشد. فرد اغلب پس از یک رویداد محرک، علائم سرگیجه را تجربه می‌کند. این امر معمولاً به دلیل چرخش ناگهانی سر رخ می‌دهد. سرگیجه سرویکوژنیک ممکن است چند دقیقه تا چند ساعت طول بکشد.

علت سرگیجه ناشی از دیسک گردن:

هر کسی ممکن است به سرگیجه سرویکوژنیک مبتلا شود. دلایل مختلفی برای این سرگیجه ناشی از دیسک گردن وجود دارد. از جمله:

• ضربه شدید سر
• آرتریت گردن (اسپوندیلوز گردنی)
• فتق دیسک
• وضعیت نامناسب بدن
• علائم سرگیجه ناشی از دیسک گردن
• نشانه های سرگیجه گردنی ممکن است چندین ماه‌ پس از ضربه به ستون فقرات گردنی رخ ‌دهد. همچنین استرس و اضطراب می‌تواند علائم را تشدید کند.

سرگیجه ناشی از دیسک گردن:

• بی‌ثباتی
• سبکی سر
• تاری دید
• زنگ زدن گوش
• حالت تهوع
• سردرد

درمان سردرد و سرگیجه سرویکوژنیک:

درمان دیسک گردن و سردرد و سرگیجه‌ای که ناشی از آن است یکی از دغدغه‌های اصلی افراد درگیر است. درمان‌های متفاوتی با توجه به تشخیص پزشک و نیز شدت درد وجود دارد.

درمان دیسک گردن و سردرد:

درمان سردردهای سرویکوژنیک به منشاء درد و شدت بیماری شما بستگی دارد. برای درمان باید دقیقاً مشخص شود که کدام ساختارهای گردن باعث سردرد می‌شوند. پس از انجام این کار، درمان مناسب برای بیمار تجویز می‌شود.

 

درمان‌های اولیه برای سردردهای مربوط به دیسک گردن:

• داروها:استفاده از شل‌کننده‌های غیراستروئیدی عضلانی، ضدالتهاب‌ها و سایر مسکن‌ها. روش بلوک اعصاب که درد را به طور موقت کاهش می‌دهد و به شما کمک می‌کند تا به فیزیوتراپی بهتر پاسخ دهید.
• داروهای مسکن بدون نسخه مانند ایبوپروفن که به التهاب کمک می‌کند. همچنین ممکن است بسته به سطح ناراحتی و درد، داروهای مسکن قوی‌تر برای بیمار تجویز شوند.
• فیزیوتراپی:حرکات کششی و ورزش می‌تواند به کاهش درد کمک کند. این نوع درمان مداوم می‌تواند با رفع مشکل ساختاری گردن در کاهش درد تاثیرگذار باشد.
• دستکاری ستون فقرات:این یک روش پیچیده است که شامل استفاده از ماساژ فیزیوتراپی و حرکت مفصل است. در حالت ایده‌آل، این روش فقط باید توسط فیزیوتراپیست، متخصص کایروپراکتیک یا یک استئوپات انجام شود.
• جراحی دیسک گردن:اگر روش‌های محافظه‌کارانه در از بین بردن درد موفقیت‌آمیز نبودند. پزشک متخصص  شما برای جلوگیری از فشرده شدن اعصاب شما، پزشک رویکرد جراحی را در نظر می‌گیرد. جراحی‌ها می‌توانند از فورامینوتومی کم تهاجمی و دیسککتومی تا تعویض دیسک تا فیوژن متغیر باشند.
• درمان دیسک گردن و سرگیجه:اغلب، سرگیجه سرویکوژنیک دلایل مختلفی دارد، بنابراین ممکن است چندین درمان مورد نیاز باشد. یکی از انواع درمانی که باید انجام دهید، درمان دستی (ماساژ یا فیزیوتراپی) است. اما در بیشتر موارد ماساژ گردن به تنهایی در رفع سرگیجه همراه با گردن درد مؤثر نیست و باید از سایر روش‌ها نیز استفاده کرد.

روش‌های خلاص شدن از شر سرگیجه سرویکوژنیک:

• تمرینات چشم
• تمرینات تعادلی
• تمرینات پیاده روی
• حرکات گردن
• قرار گرفتن در معرض محیط‌های خاص
•  درمان‌های دارویی

اگر درگیر دیسک گردنی هستید و در مواقعی سردرد و سرگیجه دارید باید آن را جدی بگیرید. تشخیص درست علت سردرد و سرگیجه اولین قدم برای درمان است و لازمه آن انتخاب مراکز درمانی مناسب است.

سرگیجه با حرکت سر:

زمانی که سر خود را می چرخانید، از جایتان بلند می شوید، روی تخت غلت می زنید یا دراز می کشید، سرتان را به طرفین می چرخانید و یا سرتان را خیلی بالا و یا پایین می گیرید، دچار سرگیجه شوید. به این موارد سرگیجه با حرکت سر یا سرگیجه BPPV می گویند.

حتی حرکت سریع چشم ها نیز می تواند باعث سرگیجه شود. همچنین ممکن است احساس تهوع داشته باشید. حالت تهوع و سرگیجه معمولا در عرض چند ثانیه از بین می رود. گاهی اوقات ممکن است بیشتر طول بکشد.

این نوع سرگیجه با حرکت سر وجود یک مشکل در گوش داخلی است که به آن سرگیجه وضعیتی حمله ای خوش خیم (سرگیجه BPPV) می گویند که باعث می شود برای مدت کوتاهی یا بیشتر احساس سرگیجه کنید. سرگیجه با حرکت سر، شایع ترین شکل سرگیجه می باشد که به صورت ناگهانی می آید.

قسمت تعادلی گوش داخلی شامل 3 مجرای نیمدایره ای و 2 اندام اتولیتی به نام های اوتریکول و ساکول می باشد. مجاری نیمدایره ای حرکات و شتاب چرخشی سر (چرخش سر به سمت راست و چپ یا بالا و پایین) و اوتریکول و ساکول حرکات و شتاب خطی سر (هنگام سوار بر آسانسور و ماشین در حال حرکت) و گرانش را حس می کنند و به مغز پیام عصبی می فرستند.

داخل مجاری نیمدایره ای از مایعی خاص به نام آندولنف پر شده است. سطح اوتریکول و ساکول ماده ی ژله مانندی قرار دارد که روی آن سطح ژله ای بلورهای بسیار ریز کربنات کلسیم چسبیده است. به این ذرات کربنات کلسیم اتوکنیا یا به اصطلاح به آنها سنگ گوش نیز گفته می شود.

علت ایجاد سرگیجه با حرکت سر یا سرگیجه خوش خیم وضعیتی (BPPV):

سرگیجه با حرکت سر (سرگیجه از نوع BPPV) زمانی ایجاد می شود که این بلورهای کربنات کلسیم از جای خود خارج می‌شوند و به یک یا چند مجرا از 3 مجرای نیم‌دایره‌ای که پر از مایع است، مهاجرت می‌کنند. در واقع جایی که قرار نیست باشند.

وقتی مقدار کافی از این ذرات در یکی از مجاری نیمدایره ای جمع می‌شوند، با حرکت طبیعی مایعی که در این مجاری است و برای حس کردن حرکت سر است، تداخل پیدا می‌کنند و باعث می‌شوند گوش داخلی سیگنال‌های نادرستی به مغز ارسال کند. در واقع این حس را ایجاد می کند که شما در حال حرکت هستید و حس سرگیجه برای شما ایجاد می شود.

با حرکت دادن سر خود در حالت های خاصی، سرگیجه BPPV ایجاد می شود:

• غلت زدن در رختخواب
• دراز کشیدن یا از رختخواب برخاستن (سرگیجه هنگام دراز کشیدن)
• خم شدن برای برداشتن چیزی از زمین
• بالا گرفتن سر
• حرکات سریع سر

معمولاً هنگام ایجاد سرگیجه BPPV می توانید انتظار داشته باشید که حرکات چشمی ریتمیک داشته باشید. این حرکات چشمی را «نیستاگموس» می نامند که ادیولوژیست با بررسی حرکات چشمی شما مجرای درگیر را تشخیص می دهد.

عوامل خطر سرگیجه BPPV:

سرگیجه BPPV می تواند خود به خود و بدون دلیل اتفاق بیفتد. هرچه سنتان بیشتر باشد احتمال ابتلا به آن بیشتر است. همچنین زنان بیشتر از مردان به آن مبتلا می شوند.

در افراد کمتر از 50 سال، ضربه به سر شایع ترین علت BPPV است. این می تواند چیزی جزیی مانند عطسه یا ضربه زدن به سر باشد یا ضربه مغزی شدید و تصادف با وسیله نقلیه.

علل دیگر سرگیجه با حرکت سر :

• برای مدت طولانی سر خود را در یک وضعیت قرار دهید
• ایروبیک با شدت بالا
• دوچرخه سواری در مسیرهای ناهموار
• یک اختلال گوش داخلی مانند بیماری منییر
• برای مدت طولانی در بیمارستان یا در بستر استراحت در خانه باشید
• نوع خاصی از میگرن
• تشخیص سرگیجه BPPV

ممکن است شنوایی شناس از شما بخواهد که به پشت روی تخت دراز بکشید و سرتان را کمی از تخت آویزان می کند و در پوزیشن خاصی قرار می دهد و حرکات چشمی شما را بررسی می کند.

تعویض مفصل زانو

ادیولوژیست همچنین بررسی خواهد کرد که آیا در این پوزیشن علایم سرگیجه برای شما ایجاد می شود یا خیر. به طور خاص، شنوایی شناس آزمایشی به نام تست Dix-Hallpike برای تشخیص BPPV انجام می دهد. در طول آزمایش، در حالی که پزشک سر شما را در جهات خاصی حرکت می دهد، اگر BPPV داشته باشید، این حرکات باعث یک دوره سرگیجه می شود.

برای تشخیص سرگیجه BPPV نیازی به آزمایش خون نیست، اما پزشک ممکن است برای رد سایر شرایط، آزمایش‌های خون یا آزمایش‌های بیشتری را تجویز کند.

 

 درمان سرگیجه با حرکت سر:

علایم سرگیجه BPPV معمولاً بدون درمان ظرف چند هفته یا چند ماه از بین می‌رود. با این حال، با انجام درمان در مطب مشکل شما برطرف می گردد. درمان می تواند شامل موارد زیر باشد:

• مانور ایپلی (Epley)
• تمرینات برانت- داروف (ویدیو اول صفحه)

مانور EPLEY

مانور Epley روشی است که شنوایی شناس می تواند روی شما انجام دهد. هدف این مانور جابجایی کریستال های کلسیم کنده شده ی موجود در کانال های نیم دایره ای شماست. این فرآیند مشابه تست Dix-Hallpike با چند حرکت اضافی است. در واقع با انجام این مانور، ذرات کربنات کلسیمی که به اشتباه وارد مجاری نیمدایره ای شده اند، از آنجا خارج و به جای اولیه خود باز می گردند.

تمرینات برانت-داروف

ممکن است شنوایی شناس انجام برخی تمرینات خاص به نام تمرینات برانت-داروف را به شما توصیه کند. شما باید این تمرینات را 2 تا 3 بار در روز به مدت حدود 6 هفته انجام دهید. این تمرینات شامل یک سری حرکات چرخش سر و حرکت قسمت بالایی بدن شما می شود.

چگونه می توان از به وجود آمدن هنگام حوادث پیشگیری کرد؟

از آنجایی که سرگیجه با حرکت سر می تواند تعادل شما را تحت تاثیر قرار دهد و ممکن است باعث شود شما احساس بی ثباتی کنید، در معرض خطر افتادن هستید.

برای کاهش خطر افتادن:

• به آرامی از تخت یا صندلی خود بلند شوید.
• کفش های پاشنه کوتاه بپوشید.
• برای بالا و پایین رفتن از پله، از نرده ها کمک بگیرید.
• به کارفرمای خود در مورد علایم خود اطلاع دهید، به خصوص اگر شغل شما شامل کار با ماشین آلات یا بالا رفتن از نردبان باشد.

سرگیجه با حرکت سر و رانندگی

اگر سرگیجه دارید، رانندگی می تواند بسیار خطرناک باشد. مهم است که برای درمان سرگیجه با حرکت سر به شنوایی شناس مراجعه کنید.بنابراین فقط در شرایط پزشکی رانندگی کنید، به این معنی که در صورت ایجاد سرگیجه یا گیجی نباید رانندگی کنید. شما باید رانندگی را متوقف کنید تا زمانی که وضعیت شما درمان شود و دیگر حملات سرگیجه نداشته باشید.

میگرن: 

میگرن دهلیزی که به عنوان میگرن وستیبولار(vestibular-migraine) یا سرگیجه میگرنی هم شناخته می‌شود؛ یک مشکل سیستم عصبی است که باعث سرگیجه مکرر (یا گیجی) در افرادی که سابقه علائم میگرن دارند، می‌شود. ممکن است فرد در هنگام وقوع میگرن وستیبولار، همیشه دچار سردرد نشود، اما میگرن دهلیزی از شایع‌ترین علت وقوع سرگیجه(vertigo)، در افراد درگیر با این بیماری است.

حتی کودکان هم ممکن است، دوره‌های مشابه میگرن دهلیزی را تجربه کنند! در کودکان، اما این عارضه در آنها به عنوان “سرگیجه حمله ای خوش خیم کودکی” شناخته می‌شود؛ این دسته از کودکان، اغلب بیشتر از بقیه در سنین بالاتر دچار میگرن می‌شوند.

میگرن وستیبولار نوعی سرگیجه است که در افراد درگیر با میگرن، بروز می‌کند؛ در این حالت، فرد احساس می‌کند خود یا اشیاء اطرافش در حال حرکت یا چرخش هستند، در حالی که هیچ حرکتی در واقعیت رخ نمی‌دهد. اگرچه میگرن به طور کلی با سردردهای شدید و آزاردهنده شناخته می‌شود، اما میگرن وستیبولار از این نظر متفاوت بوده و معمولاً بدون وجود سردرد اتفاق می‌افتد!

بسیاری از افراد مبتلا به میگرن کلاسیک (که با اورا همراه است)، این نوع میگرن را هم تجربه می‌کنند؛ اما این موضوع برای همه بیماران صدق نمی‌کند! وستیبولار یا سیستم دهلیزی گوش که در گوش داخلی قرار دارد، مسئول حفظ تعادل بدن است و در این نوع میگرن، عملکرد این سیستم دچار اختلال می‌شود، که نتیجه‌اش ایجاد احساس ناپایداری و سرگیجه است.

نشانه‌های میگرن وستیبولار معمولاً از چند دقیقه تا چند ساعت طول می‌کشد، اما در برخی موارد ممکن است تا چند روز هم ادامه داشته باشد! با این حال، به ندرت پیش می‌آید که این نوع میگرن بیش از ۷۲ ساعت طول بکشد. علاوه بر سرگیجه، افراد مبتلا ممکن است احساس ناپایداری، عدم تعادل و سبکی سر را نیز تجربه کنند؛ این علائم به ویژه هنگام حرکت دادن سر شدیدتر می‌شوند و می‌توانند باعث ناراحتی و کاهش کیفیت زندگی فرد شوند.

همانطور که گفته شد، میگرن وستیبولار همیشه باعث سردرد نمی‌شود؛ علائم اصلی این بیماری سرگیجه‌ای است که تنها گاهی اوقات اتفاق می افتد، که آن هم به دلیل وجود اختلال در سیستم دهلیزی، داخل گوش است.

 علائم و نشانه‌های میگرن تعادلی یا همان میگرن وستیبولار:

• سرگیجه‌ای که بیش از چند دقیقه طول می کشد.
• تهوع و استفراغ
• مشکلات تعادل
• حساسیت حرکتی شدید؛ هنگام حرکت سر، چشم ها یا بدن، احساس مریضی یا سرگیجه شود.
• احساس گمراهی یا گیجی
• احساس ناپایداری، مثل اینکه در یک قایق هستید.
• حساسیت به صدا
• سبکی سر
• دیدن نورهای درخشان یا چشمک زن در بینایی (اورای میگرن)
• سردردهای یک طرفه و ضربان دار که با فعالیت بدتر می‌شوند.
• این علائم ممکن است متوسط تا شدید باشند؛ این بدان معناست که میگرن وستیبولار، می‌تواند افراد را از انجام کارهای روزمره باز دارد به نحوی که انجام کارها برای بیماران سخت و طاقت فرسا شود.

علل و عوامل تاثیر گذار بر میگرن وستیبولار

انتشار غیر طبیعی مواد شیمیایی در مغز، نقش موثری در ظاهر شدن میگرن تعادلی دارد؛ همچنین، برخی از عواملی که باعث ایجاد انواع دیگر میگرن‌ها می‌شوند می‌توانند میگرن وستیبولار را نیز تحریک کنند.

این موارد عبارتند از :

• فشار
• کمبود خواب
• کمبود آب بدن
• تغییرات آب و هوایی یا تغییرات فشار هوا
• قاعدگی

علاوه بر موارد گفته شده، برخی از غذاها و نوشیدنی‌ها نیز می‌توانند میگرن دهلیزی را تحریک کنند؛ که از مهم ترین آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• شکلات
• شراب قرمز
• پنیرهای پیر
• مونوسدیم گلوتامات (MSG)
• گوشت‌های فرآوری شده
• قهوه
• نوشابه‌های گازدار با کافئین

بر اساس تحقیقات انجام‌شده، زنان به طور قابل توجهی بیشتر از مردان در معرض خطر ابتلا به میگرن دهلیزی (وستیبولار) قرار دارند! این نوع میگرن ممکن است جنبه‌ ارثی داشته باشد و از نسلی به نسل دیگر منتقل شود؛ اما هنوز مطالعات علمی قطعی برای اثبات این ارتباط ارائه نشده است. به همین دلیل، اگرچه سابقه خانوادگی ممکن است نقش مهمی ایفا کند، ولی همچنان نیاز به تحقیقات بیشتری برای تأیید این فرضیه وجود دارد. عوامل هورمونی نیز ممکن است در افزایش شیوع این نوع میگرن در زنان نقش داشته باشند.

 افراد مستعد ابتلا به میگرن وستیبولار:

علائم میگرن وستیبولار شباهت زیادی به علائم بسیاری از بیماری‌های دیگر دارد؛ به همین دلیل تشخیص دقیق تعداد افرادی که به این بیماری مبتلا هستند، دشوار است. این هم‌پوشانی در علائم می‌تواند فرآیند تشخیص را پیچیده‌تر کند! سرگیجه ناشی از میگرن وستیبولار معمولاً از حدود ۴۰ سالگی شروع می‌شود، اما این بیماری منحصر به بزرگسالان نیست و کودکان نیز ممکن است به آن مبتلا شوند. جالب است بدانید که این نوع میگرن، عمدتاً در افرادی مشاهده می‌شود، که در گذشته سابقه میگرن داشته‌اند؛ در واقع، میگرن وستیبولار اغلب به عنوان یکی از عوارض یا اشکال خاص میگرن در افرادی که مستعد این بیماری هستند، بروز می‌کند.

چگونگی تشخیص میگرن دهلیزی :

هیچ آزمایش خون یا تصویربرداری وجود ندارد که بتواند به طور قطعی این بیماری را تشخیص دهد! اما در سال‌های اخیر با توجه به افزایش چشم گیر تکنولوژی و علم پزشکی روش‌هایی برای تشخیص این بیماری وجود دارد.

پزشک معمولا برای تشخیص میگرن دهلیزی، در مورد علائم و شرح حال بیمار سوالاتی می‌پرسد که مهم ترین آنها عبارتند از:

آیا حداقل پنج دوره سرگیجه متوسط ​​یا شدید به مدت 5 دقیقه تا 72 ساعت داشته‌اید؟
آیا قبلاً به میگرن با اورا یا بدون اورا مبتلا شده‌اید؟

حداقل 50 درصد از افرادی که به دلیل میگرن دهلیزی دچار سرگیجه می‌شوند، حساسیت شدید به نور (فوتوفوبیا)، حساسیت به صدای بلند (فونوفوبیا) و یا اورای بینایی را تجربه می‌کنند. اگر سرگیجه همراه با سردرد باشد، اغلب بیمار از مشکلاتی زیر هم، شکایت خواهد کرد:

• قرار داشتن مرکز سردرد در یک طرف سر
• داشتن سردرد ضربان دار
• شدید یا متوسط بودن شدت سردرد
• بدتر شدن سردرد با انجام فعالیت بدنی روزمره

پزشک معالج، برای اینکه بتواند بهترین روش‌های درمانی را برای بیمار انتخاب کند، شرایط دیگری را که ممکن است باعث ایجاد علائمی مشابه، علائم میگرن وستیبولار شوند را بررسی می‌کند؛ این شرایط عبارتند از:

• التهاب عصب یا نشت مایع در گوش داخلی
• حملات ایسکمیک گذرا (TIAs) که به آنها سکته نیز گفته می‌شود.
• احتمال وجود بیماری منیر(menieres disease) (یک اختلال گوش داخلی)
• سرگیجه موضعی خوش خیم (BPV)، که باعث دوره‌های مختصر سرگیجه خفیف یا شدید می‌شود.

داروهایی که برای درمان سرگیجه استفاده می‌شوند، می‌توانند در تسکین علائم و نشانه‌های میگرن دهلیزی (وستیبولار) نیز مؤثر باشند؛ این داروها نه تنها به کنترل سرگیجه کمک می‌کنند، بلکه در کاهش علائم مرتبط با بیماری‌های ناشی از حرکت، حالت تهوع، استفراغ و سایر مشکلات مرتبط نیز مفید هستند.

اگر فرد به طور منظم و دوره‌ای سرگیجه داشته باشد، پزشک ممکن است داروهایی مشابه آنچه برای پیشگیری از سایر انواع میگرن استفاده می‌شود، تجویز کند. این داروها به کاهش فراوانی و شدت حملات میگرن دهلیزی کمک می‌کنند.

از جمله این داروها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مسدود کننده‌های بتا
• تریپتان مانند سوماتریپتان (Imitrex)
• داروهای ضد تشنج ، مانند لاموتریژین (Lamictal)
• مسدود کننده های کانال کلسیم
• آنتاگونیست های CGRP، مانند ارنوماب (Aimovig)

علاوه بر مصرف دارو، تغییر سبک زندگی هم می‌تواند به پیشگیری و درمان میگرن تعادلی کمک کند؛ این موارد عبارتند از:

• خواب و استراحت کافی
• تمرین و ورزش منظم
• نوشیدن مقدار کافی آب در طول روز
• انجام فعالیت‌هایی برای کاهش استرس مانند باغبانی

اگر قاعدگی یکی از عوامل محرک میگرن وستیبولار باشد، مصرف قرص‌های مدر (قرص آب) می‌تواند به کاهش علائم کمک کند. همچنین، توصیه می‌شود در این دوره از مصرف غذاهای شور خودداری کنید، زیرا نمک می‌تواند باعث احتباس مایعات و تشدید علائم شود. به‌طورکلی برای پیشگیری از بروز میگرن دهلیزی، اجتناب از غذاها و نوشیدنی‌هایی که می‌توانند عامل تحریک میگرن باشند، بسیار مؤثر است. ثبت دقیق مواد غذایی مصرفی در یک دفترچه یادداشت به شما کمک می‌کند تا الگوهای تغذیه‌ای درست و مناسبی برای خود انتخاب کنید.

قرص‌های دیورتیک که به عنوان “قرص‌های آب” نیز شناخته می‌شوند، داروهایی هستند که به کاهش تجمع مایعات و نمک در بدن کمک می‌کنند؛ این داروها باعث می‌شوند که کلیه‌ها آب و نمک اضافی را از بدن از طریق ادرار خارج کنند و معمولاً مصرف آن‌ها باعث افزایش دفعات ادرار می‌شود.

میگرن وستیبولار یکی از انواع میگرن است که با سرگیجه و عدم تعادل همراه بوده و می‌تواند تأثیرات قابل‌توجهی بر کیفیت زندگی افراد بگذارد؛ از این رو تشخیص و درمان به‌موقع این بیماری اهمیت بسیاری دارد، به‌ویژه با توجه به شباهت علائم آن با سایر اختلالاتی که در طول مقاله درمورد آنها صحبت شد. مدیریت علائم از طریق دارو، تغییرات سبک زندگی و شناسایی عوامل محرک مانند تغذیه و استرس می‌تواند به کاهش شدت و تعداد حملات کمک بسزایی کند و بهبودی قابل توجهی در زندگی روزمره بیماران ایجاد نماید.

منیر، وجود عفونت و التهاب در گوش داخلی:

منیر زمانی اتفاق می‌افتد که مایعات در گوش داخلی جمع شود؛ اما گاهی بیماری منیر اتفاق نمی‌افتد اما علائم و نشانه‌های التهاب گوش داخلی خود را با سرگیجه نشان می‌دهد! در این صورت در عصب دهلیزی التهاب حاد شروع می‌شود؛ اگر دلیل سرگیجه وجود عفونت و التهاب در گوش داخلی باشد، شنوایی خود را هم از دست می‌دهید و احساس درد در ناحیه گوش دارید. البته التهاب عصب دهلیزی (Vestibular Neuritis) یا همان التهاب عصب تعادلی گوش داخلی، بیماری متفاوتی است که، منجر به سرگیجه ناگهانی و شدید می‌شود و می‌تواند با تهوع و استفراغ همراه باشد.

گاهی عفونت گوش میانی که با آن بیماری اوتیت میانی حاد یا Serous Otitis نیز گفته می‌شود، موجب سرگیجه می‌شود. در این بیماری فضای پر از هوا در قسمت پشت پرده گوش میانی، عفونی می‌شود. در این ناحیه استخوان‌های ریز ارتعاشی گوش قرار دارند و زمانی که دچار عفونت گوش میانی شوید، حتی استخوان‌ها هم درگیر می‌شوند. به طوری که علاوه بر سرگیجه‌های شدید، شنوایی هم تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

علت ابتلا به این بیماری می‌تواند یک بیماری باکتریایی و یا ویروسی در گوش میانی باشد؛ برای مثال ابتلا به سرماخوردگی، آنفلوانزا و یا آلرژی هم باعث بروز این بیماری می‌شود! در نتیجه گرفتگی و تورم مجاری بینی، گلو و لوله‌های استاش یا eustachian tube(در پشت گلو، مجاری بینی و گوش میانی) به این بیماری مبتلا می‌شود.

متخصصان برای درمان سرگیجه ناشی از عفونت گوش میانی اقدامات زیر را انجام می‌دهند:

• تنظیم فشار هوا در گوش میانی
• تخلیه ترشحات طبیعی از گوش میانی
• تجویز داروهای آنتی‌بیوتیک برای کنترل عفونت باکتریایی یا ویروسی
•  این بیماری گاهی تا چندین ماه هم ادامه دارد! بنابراین سرگیجه‌های ناشی از عفونت گوش میانی هم به همین میزان ادامه‌دار است؛  با توجه به مشخص نبودن دلیل عفونت گوش(باکتریایی یا ویروسی) نمی‌توانید به طور خودسرانه و خرید دارو بدون نسخه پزشک اقدام به درمان کنید. برای رفع سرگیجه و درمان عفونت گوش بهتر است به یک کلینیک تخصصی گوش و شنوایی مراجعه کنید.

کاهش شدید قند خون یا هیپوگلایسمی:

یکی دیگر از دلایل ابتلا به سرگیجه و سنگینی سر افت قند خون(هیپوگلایسمی یا Hypoglycemia) است! این مشکل در کسانی که به دیابت مبتلا هستند بیشتر خود را نشان می‌دهد. کاهش قند خون به معنای پایین آمدن سطح گلوکز خون است؛ در بیماران دیابتی علت سرگیجه اغلب به دلیل عدم مصرف غذاهای حاوی کربوهیدرات و قند اتفاق می‌افتد. همچنین مصرف خودسرانه و یا بیش از حد داروهای دیابتی(متفورمین یا Metformin) هم می‌تواند باعث سرگیجه شود؛ تزریق انسولین هم یکی دیگر از دلایل سرگیجه در این گروه از بیماران است.

سرگیجه عصبی:

سرگیجه عصبی یکی از مشکلات رایجی است که بسیاری از افراد در طول زندگی خود تجربه می‌کنند. این وضعیت می‌تواند به دلیل عوامل مختلفی مانند استرس، اضطراب یا تغییرات ناگهانی در وضعیت جسمی ایجاد شود. علائم این نوع سرگیجه اغلب شامل احساس چرخش، عدم تعادل و حتی حالت تهوع است.

سرگیجه عصبی معمولاً از واکنش بدن به شرایط تنش‌زا و اضطراب ناشی می‌شود. این مشکل می‌تواند بر اثر عوامل مختلفی مانند استرس شدید، فشار روانی طولانی‌مدت یا تغییرات ناگهانی در محیط اطراف ایجاد شود.

اگر این عوامل به درستی شناسایی و مدیریت نشوند، کیفیت زندگی و عملکرد روزمره افراد را به شدت تحت تأثیر قرار خواهند داد. آشنایی با علل بروز این مشکل و درک نحوه عملکرد سیستم عصبی در مواجهه با استرس، گام نخست در مسیر درمان و کاهش علائم آن است.

-> سندروم پای بی قرار از پیشگیری تا درمان

• نقش استرس در بروز سرگیجه:استرس و اضطراب نقش کلیدی در ایجاد سرگیجه عصبی دارند. بدن در مواجهه با استرس، دچار تغییرات هورمونی می‌شود که این تغییرات می‌توانند تعادل سیستم عصبی را بر هم بزنند.
• عدم مدیریت استرس می‌تواند علائم سرگیجه عصبی را تشدید کرده و فرد را در چرخه‌ای از اضطراب و ناراحتی قرار دهد. مدیریت استرس یکی از مؤثرترین راه‌ها برای پیشگیری و کاهش علائم سرگیجه عصبی است.
• افزایش سطح هورمون‌های استرس:هورمون‌هایی مانند کورتیزول در زمان استرس به شدت افزایش پیدا می‌کنند. این افزایش می‌تواند بر عملکرد عادی بدن تأثیر منفی بگذارد و باعث ایجاد علائمی مانند سرگیجه، تپش قلب و افزایش فشار خون شود. افزایش کورتیزول ممکن است باعث اختلالات دیگر نیز شود که تأثیرات منفی بیشتری بر سلامت افراد می‌گذارد.
• تأثیر استرس بر سیستم عصبی مرکزی:استرس شدید می‌تواند سیستم عصبی مرکزی را تحریک کند و تعادل آن را به هم بزند. این اختلالات ممکن است به صورت سرگیجه، سردرد، تهوع و دیگر علائم عصبی نمایان شوند. در شرایط مزمن، این مشکلات می‌توانند تأثیرات طولانی‌مدتی بر سلامت فرد داشته باشند و نیاز به مدیریت جدی دارند.

روش‌های درمان سرگیجه عصبی:

برای درمان سرگیجه عصبی، رویکردهای مختلفی وجود دارد که ترکیبی از روش‌های پزشکی و غیرپزشکی هستند. این روش‌ها به کاهش علائم، مدیریت استرس، و بهبود کیفیت زندگی کمک می‌کنند. برخی از این رویکردها شامل مصرف داروهای تجویز شده توسط پزشک، تمرینات تنفسی، تغییر سبک زندگی و مشاوره روانشناسی هستند.

انتخاب روش مناسب بسته به شدت علائم، علت زمینه‌ای و شرایط فردی هر شخص متفاوت است. همراهی یک متخصص می‌تواند در تصمیم‌گیری صحیح و مؤثر بودن این روش‌ها نقش حیاتی ایفا کند.

تکنیک‌های آرام‌سازی ذهن:تکنیک‌های آرام‌سازی ذهن به کاهش اضطراب و تنش‌های روزمره کمک کرده و به طور مستقیم بر کاهش علائم سرگیجه تأثیر دارند.

این روش‌ها می‌توانند شامل مدیتیشن، یوگا و تمرینات تنفسی باشند که با تمرکز بر تنفس و آرامش، سیستم عصبی را متعادل کرده و بدن را در وضعیت آرامش و تعادل نگه می‌دارند. استفاده منظم از این تکنیک‌ها می‌تواند به پیشگیری و بهبود سرگیجه عصبی کمک کند.

مدیتیشن و تمرکز ذهنی:مدیتیشن یکی از مؤثرترین روش‌ها برای کاهش استرس و اضطراب است. این تکنیک می‌تواند با ایجاد آرامش ذهنی، به کاهش تنش‌های روزمره کمک کند و از بروز سرگیجه عصبی پیشگیری کند. انجام مدیتیشن به طور منظم باعث می‌شود که فرد بتواند به راحتی ذهن خود را آرام کند و از فشارهای روانی کاسته شود.

تأثیر تنفس عمیق بر آرامش:تمرینات تنفسی مانند تنفس عمیق به تنظیم ضربان قلب و کاهش سطح استرس کمک می‌کنند. این تمرینات ساده می‌توانند تأثیرات قابل‌توجهی بر کاهش علائم سرگیجه داشته باشند.

ورزش و فعالیت بدنی برای کاهش سرگیجه عصبی:ورزش و فعالیت بدنی منظم یکی از مؤثرترین راه‌ها برای مدیریت سرگیجه عصبی است. این فعالیت‌ها با بهبود گردش خون، کاهش استرس و تقویت سیستم ایمنی، عملکرد سیستم عصبی را بهبود می‌بخشند. تمرینات آرامش‌بخش مانند یوگا و پیاده‌روی ملایم به کاهش تنش‌های عصبی کمک می‌کنند.

علاوه بر این، ورزش‌های هوازی با افزایش جریان اکسیژن به مغز می‌توانند از شدت علائم سرگیجه عصبی بکاهند. انتخاب تمرینات مناسب، متناسب با وضعیت جسمی فرد و تحت نظر متخصص، نقشی کلیدی در کاهش علائم و بهبود کلی وضعیت جسمانی و روحی دارد.

تمرینات مناسب برای کاهش سرگیجه:

تمرینات خاصی وجود دارند که می‌توانند به تقویت تعادل و کاهش علائم سرگیجه کمک کنند. این تمرینات برای تقویت عضلات و بهبود هماهنگی بدن طراحی شده‌اند.

تمرینات تعادلی و تقویتی، مانند تمرینات فیزیوتراپی، به سیستم عصبی کمک می‌کنند تا واکنش‌های بهتری در برابر تغییرات جسمی و محیطی داشته باشد. این نوع تمرینات علاوه بر بهبود تعادل، به تقویت سیستم عصبی و عضلانی نیز کمک می‌کنند.

• تمرینات تعادلی:تمرینات تعادلی مانند ایستادن روی یک پا یا تمرین با توپ‌های تعادل می‌توانند تعادل بدن را تقویت کرده و از بروز سرگیجه جلوگیری کنند.
• تأثیر ورزش‌های هوازی بر سلامت روان:ورزش‌های هوازی مانند پیاده‌روی یا دوچرخه‌سواری با بهبود گردش خون و افزایش سطح اکسیژن، به کاهش استرس و بهبود سلامت روان کمک می‌کنند.
• اهمیت تغذیه در مدیریت سرگیجه عصبی:تغذیه سالم یکی از مهم‌ترین عوامل در مدیریت و کاهش علائم سرگیجه عصبی است. مصرف غذاهای سرشار از ویتامین‌های گروه B، مانند غلات کامل و سبزیجات برگ‌سبز، می‌تواند نقش مهمی در تقویت سیستم عصبی داشته باشد. همچنین، غذاهای حاوی منیزیم، مانند بادام و اسفناج، به کاهش استرس و تنظیم عملکرد سیستم عصبی کمک می‌کنند.
• پرهیز از مصرف غذاهای فرآوری‌شده، کافئین بیش‌ازحد و شکر نیز می‌تواند تأثیر مثبتی بر کاهش علائم داشته باشد. انتخاب مواد غذایی متنوع و مقوی، همراه با حفظ هیدراتاسیون کافی، به بهبود عملکرد کلی بدن و ذهن کمک شایانی می‌کند.
• مواد غذایی مفید برای کاهش استرس:برخی مواد غذایی خاص با داشتن مواد مغذی ضروری به کاهش استرس و تقویت سیستم عصبی کمک می‌کنند. گنجاندن این غذاها در رژیم روزانه می‌تواند نقش مهمی در کاهش علائم سرگیجه عصبی داشته باشد.
• مصرف مواد غذایی سرشار از ویتامین‌های گروه B، منیزیم و اسیدهای چرب امگا-۳ به تقویت عملکرد مغز و بهبود سلامت سیستم عصبی کمک می‌کند. این مواد مغذی می‌توانند استرس را کاهش داده و به عملکرد بهتر سیستم عصبی و کاهش علائم سرگیجه کمک کنند.
• غذاهای غنی از منیزیم:منیزیم یکی از مواد معدنی ضروری برای بدن است که به کاهش تنش عضلات و آرامش سیستم عصبی کمک می‌کند. مصرف غذاهایی مانند اسفناج، آجیل و موز می‌تواند سطح منیزیم بدن را افزایش دهد.
• تأثیر ویتامین‌های گروه B بر سیستم عصبی:ویتامین‌های گروه B از جمله B6 و B12 به تقویت سیستم عصبی کمک می‌کنند. این ویتامین‌ها علاوه بر کاهش استرس، به بهبود عملکرد کلی بدن نیز کمک می‌کنند.

 

سرگیجه عصبی یک اختلال رایج اما قابل مدیریت است که اغلب به دلیل استرس و اضطراب ایجاد می‌شود. با شناسایی علل اصلی و بهره‌گیری از روش‌هایی مانند مدیریت استرس، تغذیه سالم و ورزش، می‌توان علائم این مشکل را به‌طور چشمگیری کاهش داد.

کلام آخر:سرگیجه، هرچند در نگاه اول بی‌اهمیت به نظر می‌رسد، اما می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات جدی جسمی یا روانی باشد. از اختلالات گوش داخلی گرفته تا بیماری‌های قلبی و اضطراب، دلایل مختلفی می‌توانند عامل این عارضه باشند. مراجعه به پزشک متخصص گام اول و اساسی در شناسایی علت و شروع درمان مناسب است.