تزریق داخل مفصلی زانو چیست؟کاربرد و عوارض آن

تزریق داخل مفصلی زانو یکی از راههای بسیار مؤثر درمانی است که در آن با تزریق مواد استروئیدی یا غیراستروئیدی به مفاصل، درد و التهاب بیماران را کاهش می‌دهند. اگرچه این راهکار پزشکی بدون عوارض جانبی نیست، ولی به‌عنوان یک روش درمانی ایمن شناخته می‌شود و تا حد زیادی به تسکین درد، سفتی و تورم مفاصل و همچنین بهبود دامنه حرکتی بیماران کمک می‌کند.

این روش یکی از روش های درمانی جدید برای بیماری های التهابی است. از این روش تا کنون برای درمان و بهبود شرایط بیماری هایی مانند روماتیسم، آرتریت پسوریاتیک، نقرس، بورسیت و گاهی اوقات آرتروز زانو استفاده شده است. در این روش به کمک یک نوع سوزن هیپودرمیک مقادیر مورد نظر از مواد و ترکیب های ضد التهاب مستقیما به موضع مفصل تزریق می شود.

آیا تزریق در زانو برای دیابتیها خطرناک است؟

با توجه به این که ممکن است در اثر تزریق، سطح قند خون و فشار خون بالا برود و این امر برای بیماران دیابتی خطر آفرین باشد، افراد مبتلا به دیابت لازم است بیماری خود را با پزشک در میان بگذارند تا پزشک اقدامات احتیاطی لازم را اتخاذ کند.

در ابتدا به چند سوال متداول که ممکن است ذهن شما عزیزان را مشغول کند پاسخ می دهیم و در ادامه به بررسی تزریق مفصلی زانو ، کاندیدای تزریق ،کاربرد ،زمان اثر ،معایب و مراقبت های آن پس از تزریق می پردازیم.

داروهایی که داخل مفصل تزریق می‌شوند، داروهای قوی ضد التهابی هستند. به همین خاطر از تزریق داخل مفصلی برای کاهش درد زانو تنها در مواردی استفاده می‌شود که درمان‌های معمولی و کم‌خطرتر نتوانسته‌اند، درد بیمار را کاهش دهند. به همین دلیل هیچگاه (جز در موارد خاصی که متخصص ارتوپدی صلاح بداند) از این روش به‌عنوان اولین قدم در درمان بیماری ارتوپدی استفاده نمی‌شود.

با توجه به علت بیماری، تزریق داخل مفصلی، ممکن است تأثیر موقت یا دائم داشته باشد. علائم برخی از بیماران تنها بعد از یک تزریق برای همیشه از بین می‌رود اما در حالی که برخی از بیماران برای درمان قطعی ممکن است به چند مرحله تزریق با فاصله چند ماه نیاز داشته باشد.

تزریق داخل مفصلی زانو چیست؟

کاربردهای تزریق داخل مفصلی زانو 

از کاربرد‌های تزریق داخل مفصلی :

• آرتروز زانو
• آسيب مفصل به دنبال تروما
• فشار ناشی از كم تحركی
• تاندونیت
• آرتروز دژنراتیو

مزایای تزریق داخل مفصلی زانو 

• تزریق داخل مفصلی آسیب کمی به بافت‌ها و اعصاب اطراف نقاط تزریق وارد می‌کند.
• با این نوع درمان بیمار به مدت ۳ تا ۴ ماه از درد راحت خواهد بود.
• تزریقات داخل مفصل نیاز بیمار به داروهای خوراکی را به حداقل می‌رسانند.
• این درمان به‌خوبی توسط سلول‌های بدن تحمل می‌شود.

کاندیدای مناسب برای انجام تزریق داخل مفصلی

تزریق داخل مفصلی برای چه کسانی مفید است؟

تزریق مفصل توسط یک پزشک متخصص انجام می‌شود که از دستگاه اولتراسوند یا در موارد کمتر متداولی از فلوروسکوپی یا سی‌تی اسکن برای هدایت سوزن به داخل مفصل استفاده می‌کند.

زمان مناسب برای تزریق داخل مفصلی ؟

اگر درد مفاصل شما با درمان‌های محافظه‌کارانه مانند مسکن‌ها، داروهای ضدالتهاب خوراکی و فیزیوتراپی بهبود نیافته باشد، ممکن است پزشک تزریق داخل مفصلی را به شما پیشنهاد کند. پزشک برای اطمینان از تشخیص منبع دردی که در ناحیه مفصل وجود دارد، ممکن است انجام این روش را تجویز کند.

داروهای خاصی مدنظر پزشک هستند که باید مستقیماً به مفصل تزریق شوند و با بافت‌های نرم اطراف مفصل تماس نداشته باشد.تزریق در این نوع باید تنها و تنها توسط متخصصین و بر اساس اصول از پیش تعیین شده صورت گیرد و این تزریق کار هر فرد معمولی نیست.

هیدروکورتیزون، تریامسینولون و متیل پردنیزولون مهم ترین مواد برای تزریق به مفصل و محل التهاب هستند. این تزریق و ماده دقیق آن معمولا به دستور پزشک متخصص و با تزریق توسط خود او انجام می شود .

مثلا برای درمان آرتروز زانو این مواد به مفصل زانو تزریق میشوند.بهترین زمان برای انجام تزریقات داخل مفصل، به نوع بیماری و میزان پیشرفت بیماری آن بستگی دارد. به‌عنوان‌مثال در درمان بیماری آرتروز، تزریقات یک یا دو بار در هفته و به مدت چندین هفته ادامه خواهد داشت.

اما بیماری آرتریت روماتوئید، احتمالاً به تعداد تزریقات بیشتر و بازه زمانی طولانی‌تری نیاز خواهد بود.به‌طورکلی تزریقات داخل مفاصل زمانی تأثیر بیشتری دارند که در اوایل دوره بیماری انجام شوند. در این صورت داروهای فوق می‌توانند به کند کردن روند پیشرفت بیماری و جلوگیری از آسیب بیشتر مفاصل کمک کنند .

یکی از نکات قابل توجه در دوران پس از این تزریق آن است که شما به عنوان یک فرد که تزریق را انجام داده است، باید سریعا به موضع مورد تزریق داخل مفصلی خود استراحت داده و اجازه دهید تا با این استراحت چند روز جا بیفتد.

فواصل تزریق ها و موارد منع مصرف

مدت زمان حداقلی برای فاصله بین تزریق های شما، حداقل 6 هفته است. همچنین پزشکان معمولا بیش از سه بار تزریق در یک سال را به هیچ وجه مناسب و مجاز نمی دانند.
همچنین این ممکن است برای افراد باردار و بیماران با سنین بالا خطرساز باشد.

عوارض تزریق داخل مفصلی

برخی از بیماران متوجه می‌شوند که این تزریق برای چند ماه باعث تسکین درد آن‌ها می‌شود، اما پس از آن درد دوباره شروع می شود .در این حالت معمولا انجام دوباره تزریق تجویز می‌شود. اگرچه خطر دقیق تزریق چندگانه مشخص نیست، اما برای جلوگیری از آسیب به مفصل، بیش از سه یا چهار بار در سال از این روش استفاده نشود.

در خصوص اثرات و عوارض ویژه این نوع باید بیان کنیم که به دلیل دارا بودن مواد تسکین دهنده، درد معمولا در ناحیه مورد تزریق می خوابد که برای بیماران التهابی مفاصل این یک اثر خوب و مناسب است. دیگر موارد از عوارض این ماده در ذیل برای شما بیان شده است:

• عفونت یک عارضه نادر اما جدی تزریق داخل مفصلی است و با علائمی نظیر تب و لرز، قرمزی یا کبودی، گرما و تورم در اطراف محل تزریق شناخته می‌شود. طبق آخرین تحقیقات انجام عمل آرتروسکوپی هم‌زمان با تزریقات استروئیدی، ریسک عفونت مفاصل را افزایش می‌دهد.
• گاهی اوقات پوشش مفصل توسط کریستال‌های موجود در محلول استروئیدی تحریک می‌شود و بیمار پس از تزریق درد شدیدتری را تجربه می‌کند
• تزریق داخل مفصلی می‌تواند آسیب اندکی به بافت‌های نرم ِمحل تزریق وارد کند که منجر به کبودی، تورم و حساسیت به لمس خواهد شد.
• این عارضه جانبی نادر زمانی رخ می‌دهد که بیمار نسبت به داروی تزریق شده حساسیت نشان دهد. علائم واکنش آلرژیک عبارت‌اند از کهیر، خارش، مشکل در تنفس و تورم صورت
• کورتیکواستروئیدهای مورداستفاده در تزریق داخل مفصلی می‌توانند سطح قند خون را در افراد مبتلا به دیابت افزایش دهند.
• کبودی و جمع شدن خون زیر پوست
• تزریق در محل مفصل مورد نظر باعث می شود تا چربی های پوست درناحیه مذکور از بین روند و فرد در آن نقطه دچار افتادگی پوست می شود.
• با تزریق استروئیدها شما باید انتظار عوارض طبیعی و حداقلی افزایش اشتها ، تغییر خلقی و مشکل در خواب را داشته باشید.صورت شما تا چند ساعت حالت عادی و طبیعی خود را ندارد.

مراقبت های پس از تزریق داخلی مفصلی

محل تزریق را کاملا خشک و تمیز نگه دارید. در صورت تأیید پزشک برای جلوگیری از تورم یک کیسه یخ روی محل تزریق قرار دهید برای درگیر نگه‌داشتن مفاصل و بازیابی دامنه حرکتی خود، فعالیت‌های ساده‌ای مانند پیاده‌روی و کشش‌های ملایم را از سر بگیرید بین ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از تزریقات داخل مفصل، از انجام فعالیت‌هایی که وزن زیادی به شما تحمیل می‌کنند خودداری کنید هر چند عوارض خاصی برای تزریق داخل مفصلی زانو گزارش نشده است بیماران بعد از تزریق در صورتی که علائم عفونت را مشاهده کردند باید در سریع‌ترین زمان ممکن به پزشک مراجعه کنند.

نکته :با توجه به این که ممکن است در اثر تزریق، سطح قند خون و فشار خون بالا برود و این امر برای بیماران دیابتی خطر آفرین باشد، افراد مبتلا به دیابت لازم است بیماری خود را با پزشک در میان بگذارند تا پزشک اقدامات احتیاطی لازم را اتخاذ کند.

کلام آخر

در این مقاله تلاش کردیم شما را با تزریق داخل مفصلی آشنا کنیم. تزریق داخل مفصلی یک روش کم تهاجمي برای کنترل علائمی مانند درد و التهاب ناشی از بیماری‌های مفصلی است. این روش برای کاهش درد ناشی از روماتیسم مفصلی، آرتروز، تاندونیت و بورسیت استفاده می‌شود.

عوارض جانبی تزریق داخل مفصل بسیار نادر است. از انجا که شرایط فیزیکی و مشکلات مفصلی از فردی به فرد دیگر متغیر است حتما ابتدا جهت تشخیص دقیق ناراحتی خود و اطمینان از درمان صحیح با متخصص ارتوپد مشورت کنید.